Jinekoloji › Polikistik Over Sendromu (PCOS)
Polikistik Over Sendromu (PCOS)
Polikistik over sendromu, üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen hormonal bozukluktur. Adı yanıltıcıdır: asıl sorun yumurtalıklardaki görüntü değil, yumurtlamanın düzenli olmamasıdır.
Belirtiler
- Adetlerin seyrekleşmesi veya tamamen gecikmesi
- Yüz, göğüs ve karın bölgesinde artan tüylenme
- İnatçı sivilce ve yağlı cilt
- Kilo almada kolaylık, vermede zorluk
- Gebe kalmakta güçlük
- Saç dökülmesi
Tanı nasıl konur?
Tanı tek bir teste dayanmaz. Adet düzeni, tüylenme ve sivilce gibi bulgular, hormon tahlilleri ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir. Tiroit hastalığı ve prolaktin yüksekliği gibi benzer tablo yapan durumların dışlanması gerekir.
Ultrasonda "polikistik görünüm" olması tek başına tanı koydurmaz; bu görünüm sağlıklı kadınlarda da bulunabilir.
Neden önemlidir?
PCOS yalnızca adet düzenini ilgilendirmez. Uzun dönemde insülin direnci, şeker hastalığı, kolesterol yüksekliği ve rahim iç tabakasının aşırı kalınlaşması riskini artırır. Bu nedenle tedavi, yalnızca bugünkü şikâyeti değil, ilerideki sağlığı da hedefler.
Tedavi yaklaşımı
- Yaşam düzeni: beslenme ve düzenli hareket — vücut ağırlığındaki küçük bir azalma bile yumurtlamayı düzeltebilir
- Adet düzenini sağlamak ve rahim iç tabakasını korumak için hormon tedavileri
- İnsülin direncine yönelik ilaç tedavisi
- Tüylenme ve sivilce için hedefe yönelik tedaviler
- Gebelik isteniyorsa yumurtlamayı uyaran tedaviler
Gebelik isteği
PCOS gebe kalmayı güçleştirir ama engellemez. Yumurtlamayı uyaran ilaç tedavileriyle birçok kadın kendiliğinden gebe kalır; yanıt alınamayan durumlarda ileri tedaviler değerlendirilir. Tedaviye başlamadan önce eş tarafının da değerlendirilmesi zaman kazandırır.
